Informacja Burmistrza Miasta Grajewo dotycząca PEC Sp. z o.o. w Grajewie
W mediach społecznościowych prowadzona jest obecnie kampania dezinformacyjna dotycząca sytuacji w Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Grajewie, ogniskująca się wokół wypowiedzi Pana Dariusza Latarowskiego, który przez dwie poprzednie kadencje występował w roli jednoosobowego Walnego Zgromadzenia Wspólników (spółka jest w 100% własnością Miasta Grajewo i podlega regulacjom wynikającym z Kodeksu spółek handlowych). Próbuje on odpowiedzialność za obecną bardzo trudną sytuację firmy oraz za wysoki poziom opłat za energię cieplną w naszym mieście przerzucić na nowy zarząd firmy oraz na obecne władze samorządowe. W związku z powyższym czuję się zobowiązany do poinformowania opinii publicznej o najważniejszych faktach.
- 24 lipca 2025r. do Urzędu Miasta Grajewo wpłynęło z Prokuratury Regionalnej w Białymstoku zawiadomienie o wszczęciu śledztwa w sprawie nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez osobę pełniącą funkcję Prezesa Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Grajewie oraz osobę pełniącą funkcję Burmistrza Miasta Grajewo poprzez zawarcie umowy na realizację inwestycji „Modernizacja systemu ciepłowniczego w Grajewie w celu zwiększenia jego efektywności – budowa wysokosprawnej instalacji kogeneracji zasilanej gazem” i brak właściwego nadzoru nad realizacją inwestycji oraz poprzez zawarcie umowy najmu stacji POZ i przyjęcie warunków jej odkupu, wyrządzając PEC Sp. z o.o. w Grajewie i Miastu Grajewo znaczną szkodę majątkową, tj. o czyn z art. 296 §3 kk w zw. z art. 296 §1 kk.
- Postanowienie Prokuratury i prowadzone obecnie śledztwo wynikają z zawiadomienia złożonego przeze mnie oraz nowego Prezesa Zarządu PEC Sp. z o.o., opartego na bardzo bogatym materiale źródłowym i licznych wątpliwościach natury merytorycznej.
- Podjęcie przez PEC inwestycji o wartości ok. 30 milionów złotych, polegającej na zakupie pięciu wytwarzających prąd silników gazowych, rodziło w firmie kontrowersje (kategorycznie przeciwny inwestycji gazowej był ówczesny członek Zarządu Andrzej Bernatek, optujący za budową kotła na biomasę z turbiną parową, co by pozwoliło na uniknięcie opłat za emisję). Kluczowe decyzje zapadały w relacji: jednoosobowe Walne Zgromadzenie Wspólników – jednoosobowy Zarząd spółki (wcześniej funkcjonował Zarząd trzyosobowy) – Rada Nadzorcza. W związku z realizacją inwestycji udziały spółki PEC stały się zastawem dłużnym w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska.
- Przy planowaniu inwestycji popełniono, moim zdaniem, kardynalne błędy, na przykład: nie zadbano o pisemne uzgodnienie z PGE w sprawie punktu włączenia do sieci energetycznej (z góry założono, że będzie to bliski siedziby PEC-u GPZ 1, a ostatecznie trzeba było ponieść koszt kilku milionów złotych na budowę kilometrów kabla do GPZ 2), nie skorelowano nowej instalacji z już działającą (konieczność nieplanowanej przebudowy kominów). Obciążyło to PEC dodatkowymi kosztami, których nie uwzględniono we wstępnych założeniach finansowych przedsięwzięcia (nie obejmowało tego dofinansowanie z NFOŚ-u).
- Sposób wydatkowania środków z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska Kancelaria Bieluk i Partnerzy w przeprowadzonej analizie formalno – prawnej uznała za prawidłowy (w tym ok. 11 milionów złotych dotacji), ale trudne do zrozumienia są decyzje poprzedniego jednoosobowego Zarządu dotyczące elementów realizowanych poza projektem, a niezbędnych dla funkcjonowania nowej instalacji, szczególnie chodzi o stację PZO (Punkt Zdawczo – Odbiorczy, wymiennie używa się skrótu POZ) – jest to końcowy element, zapewniający możliwość sprzedaży produkowanego prądu. W związku ze zwiększonymi, nieplanowanymi wcześniej wydatkami oraz wyczerpaniem zdolności kredytowej, poprzedni Prezes Zarządu PEC Sp. z o.o. w Grajewie niejednokrotnie zwracał się ustnie o pomoc do ówczesnego Burmistrza ale spotkał się z odmową (informacja ta bazuje na wypowiedzi Prezesa zawartej w Protokole z odbytego 7 kwietnia 2025r. spotkania w sprawie omówienia opinii prawnej przygotowanej przez Kancelarię Bieluk i Partnerzy – dokument przekazano Prokuraturze). Pojawia się pytanie: dlaczego sprawy nie przedstawiono Radzie Miasta z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej, na którą szansa była bardzo realna? Z mojego obecnego rozeznania wynika, że do zakończenia inwestycji wystarczyłaby kwota 500-700 tysięcy złotych, tylko trzeba by Radnym i opinii publicznej przedstawić faktyczny stan spółki PEC i problemy związane z realizacją inwestycji.
- W związku z powyższym ówczesny Prezes PEC zdecydował się na zawarcie 24 czerwca 2022r. umowy z firmą zewnętrzną, która wybudowała stację PZO i ją spółce miejskiej wynajmuje, z tym, że: przed podpisaniem umowy nie dokonano rozeznania rynku (przyjęto jedyną ofertę, złożoną 22 czerwca 2022r., opiewającą na 1 790 000 złotych netto, ale obowiązujący obecnie Aneks nr 2 z września 2023r. zakłada, że PEC będzie płacił po 650 000 zł rocznie przez 5 lat, a kwota wykupu to 3 250 000 zł). Opinia prawna Kancelarii Bieluk i Partnerzy z marca 2025r. tak się do tego odnosi:
(Fragment Opinii.. publikowany za zgodą Zarządu PEC Sp. z o.o. w Grajewie).
Krótko mówiąc – PEC, realizując projekt o wartości ok. 30 milionów złotych, na jego finiszu uzależnił się od firmy zewnętrznej, gdyż bez możliwości odprowadzania prądu do sieci (bez PZO) silniki gazowe nie mogą pracować (nie można odłączyć produkcji ciepła od produkcji prądu).
-Wątpliwości budzi również charakter umów serwisowych oraz sposób ich aneksowania, a także szereg innych kwestii, które łącznie zdecydowały o tym, że wnioskowałem o odwołanie poprzedniego Prezesa Zarządu PEC Sp. z o.o (Rada Nadzorcza podjęła decyzję jednomyślnie) oraz aprobowałem opinię prawników o skierowaniu zawiadomienia do Prokuratury.
-Poprzedni Burmistrz często wypowiadał się na temat inwestycji w PEC-u, między innymi dla Telewizji Białystok w lipcu 2021r.: „Jak powiedział Dariusz Latarowski, burmistrz Grajewa - Pomysł na zarabianie pieniędzy, bo to jest spółka prawa handlowego, której właścicielem jest miasto Grajewo, ta spółka nie może przynosić strat. To też jest zabezpieczenie spółki, zabezpieczenie ludzi, że nie stracą pracy, jak choćby będzie mniej sprzedaży energii cieplnej” (https://bialystok.tvp.pl/55051014/nowy-system-cieplnoenergetyczny, dostęp: 26.09.2025r.).
Sytuacja PEC-u i wysokość opłat za ciepło na przestrzeni kilku ostatnich lat wygląda następująco (źródło – PEC Sp. z o.o. w Grajewie):
Istotny wpływ na wysokość taryfy za ciepło miała i ma w perspektywie kilku najbliższych lat decyzja o budowie silników gazowych oraz błędy i zaniechania związane z realizacją tej inwestycji. Przedsiębiorstwa energetyczne, które kilka lat temu zainwestowały w kotły biomasowe (brak opłat za emisję CO2) w wielu wypadkach obniżyły opłaty za energię cieplną, czego przykładem jest między innymi Augustów: w 2023r. obniżka o 27% (https://mpec.augustow.pl/aktualnosci/informacja-dla-odbiorc%C3%B3w-ciep%C5%82a-31-08-2023.html – dostęp 26.09.2025r.), w 2024r. – kolejna obniżka o ok. 14% (https://augustow24.pl/info/juz-od-kwietnia-cieplo-bedzie-tansze.27272.html - dostęp 26.09.2025r.).
-W ramach podjętych działań zmierzających do poprawy sytuacji w PEC-u Miasto Grajewo dokapitalizowało spółkę, przekazując aportem majątek o wartości 2,6 miliona złotych, za którego użytkowanie firma płaciła dotąd ok. 200 tys. zł rocznie; włączyłem się też, wspólnie ze Skarbnikiem Miasta, do negocjacji z bankami oraz firmą będącą właścicielem PZO, z którą PEC prowadzi rozmowy w sprawie zmiany warunków wykupienia tej instalacji. Nowy dwuosobowy Zarząd spółki planuje pełniejsze wykorzystanie obecnych możliwości oraz podjęcie inwestycji biomasowej, która by pozwoliła zaoszczędzić na opłatach za emisję CO2 (tylko za rok 2024 opłata ta przekracza 5 milionów złotych – tego wydatku dotyczyła pożyczka w wysokości 2 milionów złotych udzielona we wrześniu przez Miasto Grajewo spółce PEC).
Trzeba mieć świadomość, że kryzysowa sytuacja w PEC-u mocno rzutuje na całokształt finansów naszego samorządu i na możliwości rozwoju, gdyż Miasto jest jedynym właścicielem spółki.
Jak doprowadzono w poprzedniej kadencji firmę – monopolistę, przodującą do niedawna w racjonalnych pomysłach rozwojowych, do obecnej sytuacji? Na to pytanie nie ma jeszcze jednoznacznej odpowiedzi, ale mam nadzieję, że działanie Prokuratury i Policji wiele nam wyjaśnią.
Maciej Paweł Bednarko
Burmistrz Miasta Grajewo
